‘Een schaap moet je toch scheren?’ Dit is waarom ik geen wol draag

‘Wat is er mis met wol?’, is een vraag die ik vaak krijg. Eerlijk is eerlijk, tot een paar weken geleden wist ik niet precies wat er schuilging achter de wolindustrie. Inmiddels weet ik dat aan wol, letterlijk, veel ellende kleeft.

‘Een schaap moet je scheren, toch?’

Om met de deur in huis te vallen: een schaap hoeft van nature niet geschoren te worden. Wait, what?!  Schapen produceren precies genoeg wol om zich te beschermen tegen extreme weersomstandigheden. Doordat wij schapen hebben doorgefokt, is het wel nodig. Een schaap in het wild verliest niet in één keer zijn haar (net zoals de vacht niet in één keer aangroeit), maar door te ruien. Dit gaat samen met de overgang van de seizoenen. Net zoals bij jouw hond, kat, of konijn.

Door het scheren van de vacht, wordt het schaap in één klap blootgesteld aan de kou, warmte en andere invloeden van de natuur. Zijn vacht is zijn bescherming, net zoals wij een jas hebben. De beesten worden in het voorjaar geschoren, wanneer het meestal nog te koud is. Het komt voor dat schapen overlijden door de kou.

Merinowol uit Australië

In ons land worden bijna alle schapen gehouden voor het vlees, want hun wol is meestal niet geschikt voor kleding. Australië produceert 80% van alle merinowol dat gebruikt wordt voor de productie van kleding en schoenen. Dat zijn meer dan 145 miljoen schapen! Via Chinese veilingen gaat de wol naar de Europese en Nederlandse markt. Merinoschapen zijn speciaal gefokt voor de wolindustrie. Zij moeten ieder jaar geschoren worden, omdat de schapen een onnatuurlijke zware vacht aanmaken.

En daar gaat het mis. Door de vacht en gerimpelde huid is het achterwerk van de schapen een broedplaats voor bromvliegen. Deze vliegen komen wél van nature voor in Australië. Doordat de urine en de ontlasting van de merinoschapen in hun vacht blijft zitten, worden vliegen aangetrokken. Zij leggen eitjes in de achterste huidplooien van de beesten. De larven die hier uitkomen, eten de schapen levend op. Dit doet ontzettend pijn en de schapen kunnen hieraan overlijden.

waarom dragen vegans geen wol?

Mulesing

De ‘oplossing’ voor dit probleem is mulesing. Dit is een vreselijke behandeling waarbij grote stukken huid rondom de staart en de achterpoten wordt afgesneden/afgeknipt met mulesing scharen. Door het littekenweefsel kunnen de vliegen geen eitjes meer leggen. De lammetjes worden ondersteboven aan rekken gehangen waarbij zij zonder verdoving worden behandeld. Meestal wordt mulesing gecombineerd met het afknippen van de staarten en castratie van de bokjes. Ook dit gebeurt zonder verdoving. Ik ga geen video’s of beelden delen, want dit is té walgelijk en hartverscheurend.

In 2004 hebben de Australische boeren toegezegd dat zij in 2010 zouden stoppen met mulesing. Dit is niet gebeurd. De alternatieven voor mulesing, bijvoorbeeld medicatie, zijn namelijk duurder. Er bestaan nog steeds geen wettelijke eisen hoe mulesing moet worden uitgevoerd. Ook is het niet verplicht om pijnstillers te gebruiken. PETA heeft undercover onderzoek gedaan waarin zij aantonen dat Australische schapenscheerders nog steeds de schapen zwaar mishandelen.

Niet per uur maar per kilo

Alsof deze mishandeling niet erg genoeg is, is het scheren voor de schapen ook een hel. In Australië en Nieuw-Zeeland is het normaal om duizenden dieren op een klein stuk land te houden. De kuddes zijn zó groot, dat een herder geen individuele aandacht kan geven aan de dieren. Het kost ook te veel tijd en geld om te checken of ieder dier gezond is.

De schapenscheerders worden afgerekend per kilo wol en niet per uur. Daarom wordt het scheren op een ruwe manier gedaan. De schapen worden geslagen en getrapt om hen in bedwang te houden. Ik heb beelden gezien waarbij scheerders de schapen keihard op hun hoofd stampten. Ook tijdens het scheren kunnen de dieren gewond raken en de wonden worden niet verzorgd. Het scheren is iedere keer een pijnlijke en traumatische ervaring en de wonden kunnen lijden tot infecties.

Niet alleen schapen worden uitgebuit voor hun wol. Ook geiten, konijnen en alpaca’s worden gebruikt om angora, kasjmier en alpacawol te produceren.

wat is er mis met wol?

En het gaat verder..

Zodra een schaap ouder wordt, neemt de wolproductie af. Op dat moment worden de Australische en Nieuw-Zeelandse schapen verscheept naar het Midden-Oosten om onverdoofd geslacht te worden. Dit gebeurt weer om één ding: geld. Het is goedkoper om in het Midden-Oosten de schapen te slachten. Het transport over land en zee duurt weken en de omstandigheden zijn vreselijk. De dieren staan opeengepakt in overvolle containerschepen en onbeschermd tegen de weersomstandigheden. Temperaturen kunnen oplopen tot 40℃.

Door uitputting, uitdroging, stress of verwondingen worden veel dieren ziek of zij overlijden voordat ze het slachthuis bereiken. Lammetjes die worden geboren tijdens het transport zijn vaak doodgetrapt. In Arabische landen worden schapen meestal onverdoofd geslacht. Zij zijn dus volledig bij bewustzijn wanneer hun keel wordt doorgesneden.

Biologische wol

Het mag duidelijk zijn dat aan wol, net zoals bij leer en bont, dierenleed kleeft. Maar, hoe zit het dan met biologisch wol? Sommige merken claimen biologische, ecologische en duurzame wol te hebben. Het is goed om te weten dat dit geen beschermde termen zijn en dat niet de hele keten biologische is. Ook gaat biologisch om het feit hoe het product wordt geproduceerd, niet of het veganistisch is.

Een bekend keurmerk is GOTS dat staat voor Global Organic Textile Standard. Deze internationale organisatie bepaalt aan de hand van criteria of een grondstof waarvan textiel wordt gemaakt biologisch is. Voor wol zijn dit een aantal van de criteria:

  • De schapen moeten biologisch worden gehouden. Dit betekent dat zij buiten grazen op het land dat niet met insecticiden of pesticiden is behandeld. Verder hebben zij voldoende ruimte en krijgen alleen natuurlijke voeding. Ook krijgen ze geen preventieve antibiotica toegediend.
  • De schapen mogen geen mulesing ondergaan.
  • De schapen worden rustig en diervriendelijk geschoren, zonder dat zij gewond raken.
  • Arbeiders worden goed betaald en kinderarbeid is verboden.

Toch is voor mij een GOTS-keurmerk niet genoeg. Zeker omdat ik deze video vond waarin zij aangeven dat minstens 70% van het product biologisch moet zijn. Wol blijft een dierlijk product. Het is lastig te onderzoeken of een schaap op een biologische boerderij geen stress ondervindt bij het scheren.

Wat kun jij doen?

UGGS is het bekendste merk dat gebruik maakt van wol en leer uit de Australische schapenhouderij. Grote modeketens zeggen te werken met mulesing-vrije leveranciers. Dit zijn bijvoorbeeld H&M, Esprit, Men at Work, Benetton en Vanilia. Toch vind ik dit een lastige kwestie. Dierenmishandeling en uitbuiting kun je nooit uitsluiten wanneer je dierlijke producten koopt. Het draait allemaal om massaproductie en daarbij staan de dieren niet op de eerste plaats.

Controleer altijd de etiketten voordat je iets koopt. Ik geef eerlijk toe dat ik dit soms vergeet. Zo had ik laatst een prachtige jas van Samsoe & Samsoe gekocht. Thuis bedacht ik mij dat ik helemaal niet had gekeken waarvan het was gemaakt. En jahoor, wol was één van de materialen. (*$&)@(#*$&!! Gelukkig kon ik de jas terugbrengen en ik ben nu in het bezit van een jas zónder dierlijke stoffen. Voorbeelden voor goede alternatieven zijn katoen, flanel, fleece, polyester, hennep, bamboe en acryl. Genoeg keuze om er fabolous uit te zien! ;)

Bronnen: PETA, Bont voor Dieren, Radar,

Ik stelde weken uit om dit artikel te schrijven en het kostte mij een paar dagen. Tijdens mijn zoektocht naar informatie ben ik de meest verschrikkelijke beelden tegengekomen. Ik moest moed verzamelen om door te gaan met schrijven. Het is niet mijn stijl om heftige beelden te delen en ik hoop dat ik jou op deze manier heb overtuigd geen wol meer te kopen. Mocht je vragen hebben of iets willen delen, laat het hieronder weten of stuur mij een berichtje via Facebook en Instagram.

Naast dit artikel, heb ik blogs geschreven waarom vegans geen zuivel, ei, honing en truffels eten. 

You might also like

9 thoughts on “‘Een schaap moet je toch scheren?’ Dit is waarom ik geen wol draag”

  • dank je wel voor dit heldere stuk!persoonlijk ben ik blij dat ik niet nog meer van die heftige beelden hoef te zien! ik vond het al heel lang zo raar dat schapen geschoren werden, dat wij mensen doen alsof we die arme schapen helpen en daarvoor in de plaats hun wol mogen gebruiken, klopte voor geen kanten voor mij.

    Reply
  • Bedankt voor deze duidelijke post. Ik ben sinds een aantal maanden vegetarisch en ik probeer zoveel mogelijk vegan te zijn. Dat lukt niet volledig, ik zeg eerlijk dat ik het heel moeilijk vind. Ik denk dat dit een proces is en mijn doel is om uiteindelijk volledig vegan te zijn. Ik wist dat wol niet diervriendelijk is, maar door dit artikel weet ik precies waarom ik ook wol ga skippen uit mijn leven.

    Reply
  • Alleen het lezen maakt me al verdrietig, daar heb ik de beelden niet eens bij nodig. Het is verschrikkelijk hoe wij mensen de dieren behandelen als ondergeschikten. Goed van je dat je dit onder de aandacht brengt, al kan ik me voorstellen dat het voorbereiden van dit artikel ontzettend moeilijk is geweest. Knap dat je hebt doorgezet om anderen zo toch te informeren over de misstanden van de wolindustrie. Respect.

    Reply
  • Ik werd er een beetje stil van… We groeien op in een maatschappij waar men je leert dat een lederen handtas een degelijke is en net zo met schoenen en soms zelfs jassen. Maar als de dieren niet correct behandeld worden is dit natuurlijk verre van oké… Ik ga toch nog eens tweemaal nadenken de volgende keer… en daarbij vind ik wollen truien maar niks!
    Het is toch onwaarschijnlijk hoe weinig je als consument weet, denk aan kinderarbeid, dierenleed, waterverspilling, uitbuiting, toevoeging van schadelijke stoffen, …

    Reply
  • Dank voor dit stuk! Het meeste wist ik doordat ik bij de Dierenbescherming hebt gewerkt en daar dit soort zaken uitzocht voor een (lokaal verspreid) diervriendelijk winkelgidsje. Toch vind ik het al die jaren moeilijk om wol te weerstaan. Het zit zo lekker warm. Ik heb nu besloten mijn oude wollen spullen te blijven dragen en geen wol nieuwe wollen spullen meer te kopen. Ik moest wel echt een nieuwe winterjas en die is wolvrij!

    Reply

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *